ورزش و توانبخشی پس از جراحی رباط صلیبی زانو(ACL)

پارگی رباط صلیبی قدامی زانو(ACL)


رباط متقاطع جلویی (ACL ) یکی از رباط های مهم داخلی مفصل زانو میباشد.  مهمترین وظیفه رباط متقاطع جلوی محدود کردن حرکت استخوان درشت نی به جلو و چرخش داخلی آن در عمل صاف کردن زانواست. این رباط همچنین در یک زنجیره حرکتی بسته از حرکت استخوان ران به سمت عقب روی درشت نی ثابت جلوگیری به عمل می اورد.

علل و عوامل پارگی رباط زانو


رباط متقاطع زانو به چند علت می‌تواند دچار آسیب شود:

  • تغییر مسیر سریع پا
  • فرود آمدن نادرست در هنگام پریدن
  • پایین آوردن سرعت دویدن ناگهانی
  • ضربه مستقیم
  • مطالعات بسیاری نشان داده است که در برخی ورزش‌ها، پارگی رباط یا آسیب ACL در ورزشکاران زن از ورزشکاران مرد بیشتر است.چنین چیزی به علت وجود تفاوت در فیزیک زنان، قدرت عضلانی و کنترل عصبی عضلانی آنان است. از دیگر علل مطرح شده می‌توان به وجود تفاوت در نحوه قرار گرفتن لگن خاصره و اندام‌های تحتانی (پا)، بالا بودن میزان شلی رباط‌ها در زنان و تأثیر استروژن بر ویژگی‌های رباط‌ها اشاره کرد.

علائم و نشانه‌ها


بیماران مبتلا به پارگی رباط‌های صلیبی قدامی و خلفی ممکن است در زمان آسیب، متوجه یک ضربه محکم و ناگهانی قابل شنیدن و یا صدا دادن زانوی خود شوند. در موارد جزئی، بیماران ممکن است قادر به ادامه فعالیت باشند و تنها افزایش درد، تورم و سفتی در رباط زانو را بعد از فعالیت و استراحت (به خصوص صبح‌ها ) تجربه کنند. غالباً درد مربوط به پارگی رباط صلیبی قدامی و خلفی در اعماق زانو و یا با درد پشت زانو (گاهی اوقات ساق پا) احساس می‌شود و تعیین محل درد، دشوار است.

در موارد پارگی کامل رباط صلیبی قدامی و خلفی، درد معمولاً در زمان آسیب شدید است، با این حال، گاهی اوقات این درد به سرعت فروکش می‌کند. بیماران همچنین ممکن است احساس رفت و برگشت رباط‌های صلیبی قدامی و خلفی را داشته باشند. بیماران مبتلا به پارگی کامل رباط‌های زانو، به طور کلی نمی‌توانند به فعالیت ادامه دهند، زیرا زانوی آنها ممکن است دچار بی‌ثباتی شده و یا ممکن است در طول انجام حرکت‌های خاص، ریزش کند. تورم ممکن است بلافاصله و یا چند ساعت بعد از آسیب  ظاهر شود، اگر چه شدت تورم در بیماران می‌تواند متفاوت باشد. گاهی اوقات، بیمار در زمان آسیب ممکن است به علت درد قادر به تحمل وزن خود نباشد و ممکن است دچار کبودی و سفتی زانو در طی روزهای بعد شود. بیماران مبتلا به پارگی کامل رباط‌های صلیبی قدامی و خلفی ممکن است پس از آسیب، تکرار دوره‌های خالی کردن زانو را تجربه کنند

توانبخشی و ورزش بعد از جراحی‌های رباط زانو


جراحی‌های رباط صلیبی قدامی، بعد از آسیب‌دیدگی یا پارگی یک رباط جهت ترمیم زانو انجام می‌شوند. البته، فرایند توانبخشی بعد از جراحی نیز به اندازه خود جراحی مهم است، زیرا جراحی بازیابی قابلیت حرکت و عملکرد طبیعی زانو می‌شود. توانبخشی به مرور زمان تکامل یافته است؛ پیشتر عقیده بر این بود که زانوی آسیب‌دیده باید تا زمان بهبودی کاملاً بی‌حرکت بماند، اما امروزه مشخص شده است که توانبخشی زانو با استفاده از تمرینات دامنه حرکتی بسیار مؤثرتر است.

لغزاندن پاشنه را برای تمرین حرکت خم کردن زانو انجام دهید

حرکت لغزاندن پاشنه نمونه‌ای از تمرینات دامنه حرکتی است که به پا امکان می‌دهد با کمترین فشار یا مقاومت ممکن در محدوده حرکتی طبیعی خود حرکت کند. حرکت لغزاندن پاشنه، که در آن تنها تنش عضلات به عنوان نیروی مقاومت عمل می‌کند، به بازیابی قابلیت خم شدن زانو کمک می‌کند.

  • برای انجام این حرکت، روی زمین به پشت دراز بکشید. اگر روی یک سطح صاف دراز بکشید یا جوراب بپوشید این تمرین بسیار راحت‌تر انجام خواهد شد زیرا در این صورت اصطکاک بین پاشنه و سطح زمین کاهش خواهد یافت.
  • همزمان با خم کردن زانو، پاشنه پای آسیب‌دیده را به آرامی به طرف بدن بکشید. در تمام مدت، پاشنه باید با زمین در تماس باشد و پای سالم نیز صاف باقی بماند.

برای ثبات مفصل زانو حرکت اسکات با بالش را انجام دهید

اسکات با بالش نمونه‌ای از تمرینات عملکردی است که به بهبود تحمل وزن، تعادل و هماهنگی کمک می‌کند. به علاوه، این نوع اسکات به تقویت عضله واستوس داخلی (عضله اشک مانندی که در ثبات بخشیدن به زانو نقش اساسی دارد) نیز کمک می‌کند.

  • بایستید و پاها را به عرض شانه باز کنید. شکم را داخل بدهید و تیغه شانه‌ها را عقب و پایین نگه ‌دارید. در این حالت علاوه بر آنکه بدن در وضعیت باثباتی برای شروع تمرین قرار می‌گیرد، عضلات مرکزی نیز درگیر می‌شوند.
  • یک بالش ضخیم را تا کنید و بین زانوهایتان قرار دهید، طوری که محکم در جای خود بماند. این کار عضله واستوس داخلی را فعال می‌کند.
  • مفاصل ران و زانوها را همزمان خم کنید و طوری که قصد نشستن دارید، باسن را عقب بدهید. آنقدر پایین بروید که ران‌ها با زاویه 45 درجه نسبت به زمین قرار بگیرند. سعی نکنید پایین‌تر بروید، زیرا یک نیم اسکات برای تمرین دادن عضله واستوس داخلی کافی است.
  • به حالت ایستاده برگردید. این حرکت را در سه ست 10 تایی انجام دهید و بین هر دو ست یک دقیقه استراحت کنید.

برای تقویت زانو تمرینات استخری را امتحان کنید

ورزش زیر آب امکان انجام یک تمرین کم فشار برای زانو را فراهم کرده و باعث می‌شود زانو بدون تحت فشار قرار گرفتن تقویت شود. یکی از ساده‌ترین و در عین حال مؤثرترین تمرینات استخری، راه رفتن در استخر است.

  • راه رفتن در استخر به زانوها امکان می‌دهد تا بدون اینکه فشار زیادی به مفاصل آن‌ها وارد شود، مجدداً با الگوهای طبیعی راه رفتن تطابق یابند. برای این تمرین تنها نیاز است از یک طرف استخر به طرف دیگر آن بروید، تا جایی که احساس خستگی کنید.
  • به تدریج زمان تمرین را تا 30 دقیقه در هر جلسه افزایش دهید. سعی کنید یک یا دو جلسه تمرین در استخر را در برنامه هفتگی توانبخشی خود بگنجانید.

 

  • به پشت دراز بکشید. پاشنه خود را روی یک کتاب کلفت قرار داده و اجازه بدهید زانوی شما شل شده و کاملاٌ به حالت مستقیم درآید. چند لحظه در همین حالت بمانید سپس بدون اینکه پاهایتان را حرکت دهید، عضله چهارسر ران خود را که در جلوی ران قرار دارد به مدت ده ثانیه با حداکثر قدرت منقبض کنید. سپس عضله را شل کرده و چند ثانیه استراحت کنید و مجدداٌ این کار را تکرار کنید. این نرمش را ده مرتبه تکرار کنید.

  • به پشت دراز بکشید. در حالیکه سعی میکنید کف پای خود را روی زمین نگه دارید زانوی طرف مبتلا را به آرامی خم کرده تا جاییکه زانو بیشتر از آن خم نشود و شما یک احساس کشیدگی و ناراحتی خفیف در زانو بکنید. چند لحظه در همین حال بمانید و سپس به آرامی پا را به وضعیت اول برگردانید.چند لحظه استراحت کنید و این حرکت را ده مرتبه تکرار کنید.

 

  • به پشت دراز بکشید. در حالیکه زانوی خود را مستقیم نگه داشته اید پاشنه پا را به اندازه یک وجب از زمین بلند کنید. پا را چند لحظه در همین حالت نگه داشته و سپس به آرامی آنرا پایین بیاورید. چند لحظه استراحت کنید و این حرکت را ده مرتبه تکرار کنید.