درمان پارگی و آسیب مینیسک زانو بدون جراحی با روش های طب فیزیکی

منیسک دو دیسک هلالی شکل غضروفی ضربه‌گیر است که در مفصل زانو بین استخوان ران (فمور) و استخوان درشت نی (تیبیا) قرار دارد. مینیسک میانی در داخل و منیسک خارجی بیرون زانو قرار دارد. مینیسک کمک می‌کند تا بار وزن روی استخوان درشت نی پخش شود. به علاوه مینیسک به صورت ضربه‌گیر عمل می‌کند و در پایداری مفصل زانو نقش دارد.

پارگی مینسک چیست


پارگی مینیسک یکی از آسیب‌های شایع است که بر مفصل زانو اثر می‌گذارد. مینیسک‌ها دیسک‌های C شکلی هستند که از جنس غضروف محکمی به نام فيبروكارتيلاژ می‌باشند. مینیسیک‌ها بین استخوان ران و استخوان ساق پا قرار گرفته و برای توزیع بار و جذب شوک در مفصل زانو بسیار مهم هستند.

انواع پارگی مینسک زانو:

آسیب های مینیسک از جمله آسیب های رایج می باشند و بیماری هایی مانند کریپتوس و قفل کردن مفاصل را رقم می زنند. به علت فقدان ذخیره خون، مینیسک آسیب دیده به خوبی بهبود نیافته و آسیب دیدگی آن روز به روز بدتر می شود. آسیب های مینیسک از تخریب داخلی ملایم تا پارگی های مشخص قابل دسته بندی است.  آسیب های مینیسک همانطوری که در ام آر آی مشاهده می شوند از یک سیستم درجه بندی مناسب برخوردار است که در ادامه به شرح این درجه بندی خواهیم پرداخت:

منیسک نرمال: مینیسک نرمال یک مثلث افقی است که به طور یکنواخت تیره با راس تیز می باشد.
درجه 1:  اینچنین پارگی هایی به عنوان یک ناحیه کانونی کوچک افزایش شدت سیگنال در تصاویر T2 وزن شناخته می شوند. در این پارگی ها، ناحیه دارای اختلال به سطح مفصل گسترش نمی یابد. در خصوص اهمیت بالینی این آسیب ها تردید وجود دارد ولی امکان پیشرفت این آسیب ها تا حد پارگی های جدی تر وجود دارد.
درجه 2  : اینگونه آسیب ها به عنوان نواحی خطی افزایش شدت سیگنال که اصلا به سطح مفصل گسترش نیافته اند مشخص می شوند. به لحاظ پیشرفت، این آسیب ها هم از نظر بالینی و هم از نظر اهمیت آن، مشابه پارگی های درجه 1 می باشند.
درجه 3 : این آسیب دیدگی ها به سطح مفصل گسترش یافته و با علائم آشکاری نظیر "صدای ترکیدن دادن" و "قفل کردن مفصل"  مرتبط است. احتمال پیشرفت این آسیب ها در صورت عدم درمان پارگی مینیسک زانو  تا حد پارگی های درجه 4 وجود دارد.
درجه 4 : از جمله مشخصات بارز آسیب های درجه 4 می توان به تکه تکه شدن مینیسک اشاره کرد. علاوه بر آن مانند پارگی های درجه 3 اغلب باعث ایجاد کریپتوس و قفل کردن مفصل می شوند.

علل


زانو درد یکی از دردهای رایجی است که درافراد پیر، جوانان، بچه ها و در بارداری اتفاق می افتد این نوع درد میتواند بعد ازآسیب دیدگی یا بر اثر یک بیماری و اختلال مزمن ایجاد شود.پارگی ناگهانی مینیسک غالباً هنگام ورزش کردن رخ می‌دهد. بازیکنان ممکن است زانو را در حالت سرپا نشسته (اسکوات) بچرخانند و موجب پارگی مینیسک شوند. برخورد‌های مستقیم، مانند تکل کردن، نیز علت پارگی مینیسک زانو محسوب می‌شود. افراد مسن‌تر بیشتر دچار پارگی منیسک زانو فرسایشی می‌شوند. غضروف به مرور زمان ضعیف می‌شود و تحلیل می‌رود. بافت فرسوده و قدیمی بیشتر در معرض پاره شدن قرار دارد و تنها یک چرخش نامناسب هنگام بلند شدن از صندلی می‌تواند، در صورت ضعیف شدن مینیسک در پی‌آمد بالا رفتن سن، باعث پارگی مینیسک (که گاهی به اشتباه آن را مینیکس می نامند) شود.

علائم و نشانه ها


معمولاً هنگامی که مینیسک پاره می‌شود، یک صدای تق در اطراف زانو شنیده می‌شود. بعدها نیز ممکن است علائم پارگی مینیسک زانو به صورت زیر قابل تجربه باشد:
•    پارگی مینیسک یکی از اصلی ترین علل زانو درد می باشد، خصوصاً هنگامی که ناحیه آسیب دیده لمس شود
•    تورم
•    مشکل در حرکت دادن زانو یا ناتوانی در صاف کردن کامل آن
•    احساس قفل شدن یا گرفتگی زانو
•    احساس خالی کردن زانو  یا اینکه زانو قادر به تحمل وزن بدن نیست

همچنین در زانویتان احساس تقه یا لغزش خواهید کرد که معمولاً نشان دهنده آن است که تکه‌ای از غضروف آزاد شده و جلوی مفصل زانو را می‌گیرد.

اگر علایم پارگی مینیسک زانو پس از آسیب زانو بروز کردند، یا اینکه آن‌ها را داشتید و بیش از چند روز ادامه پیدا کردند به پزشک مراجعه کنید. اگر زانویتان قفل می‌شود یا اینکه پس از صاف کردن زانو نمی‌توانید آن را خم کنید، در این صورت نیز باید به پزشک مراجعه کنید.

درمان پارگی مینیسک


چندین عامل در نحوه‌ی درمان پارگی مینیسک زانو تاثیر دارند. این عوامل شامل محل پارگی و اندازه‌ی آن و نیز سن شخص، میزان فعالیت و هر گونه مصدومیت مرتبط می‌باشد. در نتیجه روند درمان بصورت موردی برای هر بیمار تعیین می‌گردد.
آسیب‌دیدگی جزئی مینیسک مانند سایر آسیب‌های بافت نرم بوده و باید بر همین اساس درمان شود. این درمان شامل استراحت، استفاده از یخ، فشرده‌سازی، بالا بردن زانو و انجام درمان پزشکی مناسب می‌باشد. نکاتی که در ادامه ذکر می‌شود اهمیت بسیار زیادی دارند.
در ۲۴ تا ۷۲ ساعت بعد از آسیب، باید از هرگونه اعمال گرما بر روی محل آسیب‌دیدگی پرهیز شود. این گرما می‌تواند از طریق لامپ‌های حرارتی، کرم‌های حرارتی، آب گرم، جکوزی و سونا باشد. از حرکت و ماساژ دادن ناحیه‌ی آسیب‌دیده باید اجتناب شود. همچنین از مصرف بیش از حد الکل نیز باید خودداری کرد. تمام این موارد موجب افزایش خون‌ریزی، التهاب و درد می‌شوند. سایر درمان‌ها عبارتند از:

دارو درمانی

مصرف داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی مانند نوروفن و ناپروکسن (Aleve) در صورتی که شخص در خطر خون‌ریزی داخلی و زخم نباشد، می‌تواند به کاهش درد و تورم کمک کند.

ورزش‌درمانی و تمرین

در صورتی که زانو دردناک باشد نباید وزن کامل بدن را روی زانوی آسیب‌دیده انداخت. متخصص طب فیزیکی ممکن است ورزش‌درمانی و تمرین‌هایی را برای تقویت عضلات اطراف زانو پیشنهاد کند. این امر به کاهش درد زانو و افزایش قابلیت تحرک و پایداری زانو کمک می‌کند. همچنین ممکن است از تکنیک‌های ماساژتراپی به منظور کاهش التهاب و خشکی زانو استفاده شود.

الکتروتراپی

الکتروتراپی شامل امواج اولتراسوند، شاک‌ویو تراپی، تحریک الکتریکی عصب از راه پوست (TENS) و تحریک مغناطیسی نیز ممکن است در کاهش التهاب موثر باشد.

لیزر تراپی

لیزر تراپی قسمت اصلی برنامه‌ی درمانی ما می‌باشد. این روش راه حلی بی‌خطر، موثر، غیر تهاجمی و بدون درد را برای زانو درد ناشی از پارگی مینیسک فراهم می‌کند. بیماران واکنش بسیار مناسبی را به این نوع درمان نشان داده و معمولاً متوجه تسکین درد قابل ملاحظه‌ای تنها پس از چند جلسه درمان خواهند شد.

اوزون‌تراپی

اوزون‌تراپی از طریق افزایش مصرف اکسیژن در نواحی موضعی بافت آسیب‌دیده‌ی همبند عمل می‌کند و در نتیجه امکان بهبودی و بازیابی کامل عملکرد زانو را فراهم می‌کند. این روش شامل تزریق مواد مغذی التیام‌بخش و اوزون در داخل یا اطراف رباط‌ها، تاندون‌ها و غضروف در محل اتصال آنها با استخوان می‌باشد. اوزون تزریق شده سبب افزایش جریان خون و مواد مغذی شده و بافت‌ها آنچه که جهت بهبودی نیاز دارند را دریافت می‌کنند.

پی آر پی

درمان با پلاسمای غنی از پلاکت (پی آر پی) فرایند بهبودی را با فراهم کردن غلظت بالاتری از پلاکت‌ها تسریع می‌کند. در این درمان نمونه‌ی کوچکی از خون بیمار در یک سانتریفیوژ قرار داده می‌شود تا پلاکت‌ها از سایر اجزای خون جدا شوند. سپس پی آر پی غلیظ شده به داخل و اطراف ناحیه‌ی آسیب‌دیده تزریق می‌شود که این امر بطور قابل ملاحظه‌ای سبب تقویت روند درمان طبیعی بدن می‌گردد.

بریس

با استفاده از تثبیت‌کننده‌ی زانو که دارای فنرهای قابل انعطاف در طرفین است، می‌توان از آسیب بیشتر مفصل جلوگیری کرد. همچنین در آسیب‌های شدیدتر استفاده از زانوبند لولایی با تکیه‌گاه‌های فلزی محکم که توسط یک لولا به آن متصل شده‌اند موجب محافظت از مفصل در برابر حرکات جانبی می‌شود.