درمان نرمی غضروف کشکک زانو (کندرومالاسی)با روش غیر جراحی

مفصل‌های بدن توسط نوعی بافت موسوم به غضروف مفصلی محافظت می‌شوند؛ این بافت محکم و لاستیک مانند دو سر انتهایی استخوان‌های درون مفصل را پوشش می‌دهد. این غضروف هنگام حرکت کردن مفصل، مانع از سایش استخوان‌ها بر روی یکدیگر می‌شود و امکان لغزش یکنواخت آنها بر روی یکدیگر را فراهم می‌آورد.

کندرومالاسی چیست


کندرومالاسی (نرمی غضروف کشکک زانو) عارضه‌ای است که می‌تواند هر مفصلی را تحت تأثیر خود قرار دهد ولی شایع‌ترین نقطه‌ی ایجاد آن، داخل مفصل زانو است. در طی این عارضه، غضروف‌ها نرم‌تر از حد عادی شده و این غضروف نرم شده ممکن است در اثر فشار پاره شده و به تکه‌های کوچکی تبدیل شود. در موارد شدید، سطح استخوانی کشکک زانو ممکن است بر روی دیگر استخوان‌های زانو کشیده شده و ایجاد درد کند. همچنین ممکن است تکه‌هایی از غضروف در درون مفصل شناور شده و باعث رنجش سلول‌های سطحی بافت‌های پوشاننده‌ی درون مفصل شوند. در پاسخ، این سلول‌ها مایع درون مفصلی بیشتری تولید می‌کنند که خود باعث عارضه‌ای به نام افیوژن یا آب آوردن مفصل می‌شود.

کندرومالاسی زانو، افراد بالغ جوان‌تر را بیش از هر گروه سنی دیگر تحت تأثیر قرار می‌دهد. این عارضه در دوندگان، اسکی‌بازها، دوچرخه‌سواران، فوتبالیست‌ها و دیگر ورزشکارانی که مکرراً زانوی خود را تحت ‌فشار فیزیکی قرار می‌دهند شایع است. این عارضه همچنین در افرادی که در کار خود باید مدت‌زمان‌های طولانی را بر روی زانوی بنشیند، شیوع بالایی دارد.

علت


نرمی غضروف کشکک زانو زمانی اتفاق می افتد که کاسه زانو به جای اینکه روی استخوان ها بلغزد، مجاور استخوان ها سائیده می شود. این مساله باعث ایجاد پارگی های کوچک در غضروف می شود که ملتهب شده و درد ایجاد می کنند. علت نرمی کشکک زانو از قرار زیر هستند:

  • عدم تعادل عضلانی: 

یکی از علت نرمی غضروف زانو میتوان گفت که ترکیبی از سفتی عضلانی در عضلات چهار سر و ساختارهای دیگر مثل رتیناکولوم در خارج از زانو و ضعف عضلانی در داخل زانو می تواند وضعیت کاسه زانو در شیار کشکک را تحت تاثیر قرار می دهد. کاسه زانو در عوض اینکه به راحتی در مرکز شیار به بالا و پایین بلغزذ، به کناره کشیده می شود و باعث ساییدگی کشکک زانو ، نرمی غضروف زانو و در نهایت آسیب دیدگی غضروف کشکک زانو و بیماری نرمی غضرفو زانو می شود. به این مشکل همچنین اختلال در مسیر حرکت کشکک نیز گفته می شود. خوشبختانه با انجام حرکات ورزشی مناسب می توان اقدام به درمان نرمی غضروف زانو نمود.

  • انطباق ضعیف کاسه زانو:

وقتی کشکک در جای مناسبی قرار نداشته باشد یا خیلی بالا و یا خیلی پایین باشد. بعضی از افراد با این مشکل به دنیا آمده اند، اما تا زمان نوجوانی علائم مشخص نمی شود.

  • استفاده بیش از حد از زانو:

هر کاری که باعث وارد شدن فشار زیاد به زانو می شود ( برای مثال دویدن، پریدن، پیچ خوردن) می تواند احنمال ابتلا به نرمی کشکک زانو یا کندرومالاسی را افزایش دهد.

  • صافی پا:

این مشکل باعث تغییر در نحوه توزیع نیروها در زانو می شود و غضروف را بیشتر در معرض آسیب دیدگی و نرمی غضروف کشکک زانو قرار می دهد.

علائم و نشانه ها


 علائم نرمی غضروف کشک زانو  به شرح زیر است:

  •  درد زانو در استخوان پاتلا به خصوص در زمان چمباتمه زدن، زانو زدن، دویدن و بالا و پایین رفتن از پله ها (به خصوص پایین آمدن از پله)
    •    ایجاد احساس فرو ریختن یا پیچ خوردن به صورت یکباره در مفصل زانو
    •    احساس گیر کردن، ترق و تروق، سایش یا سنباده در زیر کشکک زانو
    •    ایجاد ورم در محل مفصل زانو
    •    درد در زمان نشستن برای مدت زمان طولانی یا زمان بلند شدن از حالت نشسته
    •    ورم در ناحیه استخوان پاتلا یا اطراف آن
    •    ایجاد محدودیت یا مشکل در حرکت استخوان پاتلا

 تشخیص


پزشک در طول معاینه فیزیکی، قسمت‌های مختلف زانو را فشار می‌دهد و پا را در جهت‌های متفاوت حرکت می‌دهد. انجام این حرکت‌ها ماهرانه به پزشک کمک می‌کند تا عوارض دیگری را از میدان حدس خارج کند که دارای نشانه‌ها و علائم مشابه هستند.

پزشک جهت تشخیص علت درد زانو از آزمایش‌های تصویربرداری زیر استفاده می کند:

  • رادیوگرافی اشعه ایکس.
  • مقطع‌نگاری رایانه‌ای (سی تی اسکن).
  • تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (ام آر آی)

درمان نرمی کشکک زانو


درمان‌های غیرتهاجمی (غیر جراحی)

معمولاً برای درمان نرمی غضروف زانو درمان‌های غیر جراحی توصیه می‌شود. کنترل درد و التهاب، اولین گام درمان است.

سرما درمانی (ماساژ با یخ):

سرما درمانی یک‌راه کار مناسب برای به کنترل درآوردن درد محسوب می‌شود. توجه داشته باشید که بیش از 5 دقیقه یخ را مستقیماً بر روی پوست خود قرار ندهید، زیرا که ممکن است پوست آسیب ببیند.

گرما درمانی:

گاهی اوقات پس از برطرف شدن درد اولیه زانو، گرما می‌تواند سودمند باشد. گرما درمانی می‌تواند برای درمان خشکی مفصل زانو سودمند باشد.

داروهای ضدالتهابی:

داروهای ضدالتهاب، به‌خصوص زمانی که مشکل مفصل ناشی از استفاده بیش‌ازحد از آن می‌باشد، می‌تواند مفید باشد. اگر از داروهای ضدالتهابی نمی‌توانید استفاده کنید، استفاده از استامینوفن برای کنترل درد می‌تواند مفید باشد.

پلاسمای غنی از پلاکت (PRP) و سلول‌های بنیادی:

استفاده از این شیوه درمانی می‌تواند در بهبود نرمی کشکک مؤثر باشد. PRP و سلول‌های بنیادی رشد غضروف را تحریک کرده و رباط‌ها و تاندون‌ها را تقویت می‌کند. رباط و تاندون‌ها از قرارگیری استخوان کشکک در محل خود حمایت می‌کنند، درنتیجه غضروف را در برابر آسیب‌دیدگی‌های ناشی از اصطکاک مفصلی، حفظ می‌کنند.

تحریک الکتریکی:

تحریک الکتریکی که توسط یک دستگاه قابل‌حمل ارائه می‌شود، پالس‌های متناوب الکتریکی را به فیبرهای عضلانی انتقال می‌دهد، این پالس‌ها از طریق الکترودهایی انتقال می‌یابند که بر روی پوست نصب می‌شوند. این امر باعث تحریک عصب‌های حرکتی می‌شود، درنتیجه عضلات منقبض می‌شوند.

طب سوزنی الکتریکی:

طب سوزنی الکتریکی، می‌تواند اثرات زیر را در درمان نرمی کشکک داشته باشد:

  • تحریک مستقیم جریان الکتریکی توسط سوزن‌ها در ناحیه‌ای که دچار اختلال شده است، می‌تواند به بازسازی غضروف‌ها کمک نماید.
  • نفوذ سوزن‌های طب سوزنی در داخل کپسول مفصل، می‌تواند سینوویت (التهاب غشا یا کپسول مفصل) را کاهش دهد، درنتیجه ترشحات غشاء سینوویال کاهش‌یافته و درد تسکین می‌یابد.
  • شاید تماس مستقیم جریان الکتریکی بر سطح مفصل و یا تماس مستقیم سوزن با غضروف، فشار داخل مفصل را کاهش داده و علائم بیمار را تسکین دهد.
  • احتمال دیگر این است که تحریک الکتریکی ویسکوزیته و pH مایع سینوویال مفصل را تغییر می‌دهد، درنتیجه در پی این موضوع تحریک‌پذیری غشاء سینوویال کاهش می‌یابد.

اولتراسونیک تراپی:

یکی از سریع‌ترین راه‌ها برای از بین بردن التهاب پشت کشکک زانو، استفاده از امواج اولتراسوند است. پزشکان ما با دقت بسیار می‌توانند به کمک امواج اولتراسوند و تکنیک‌های ملایم فیزیوتراپی، به تشخیص و درمان نرمی کشکک زانوی شما بپردازند. امواج اولتراسوند از طریق تولید ارتعاشات مکانیکی موجب، افزایش دمای بافت موردنظر می‌شوند.  با توجه به جذب انتخابی امواج اولتراسوند توسط بافت‌های پیچیده غیر همگن (معمولاً بافت‌هایی که حاوی مقادیر زیادی از پروتئین هستند)، به کمک امواج اولتراسوند ساختارهای موردنظر تحت گرما قرار می‌گیرند.

 ورزش:

پس از آن‌که درد و التهاب تحت کنترل درآمدند، متخصص فیزیوتراپی به شما کمک خواهد نمود تا انعطاف‌پذیری، قدرت و تعادل عضلانی زانو خود را افزایش دهید.

تمرینات تقویت‌کننده عضلات چهار می‌تواند در بهبود شرایط زانو مؤثر باشند، این تمرینات می‌تواند شامل موارد زیر گردد:

  • تمرینات بدون اعمال وزن بر مفصل منفرد (به‌عنوان‌مثال، تمرینات کششی مفصل زانو). به این تمرینات ورزش‌های" زنجیره حرکتی باز" می‌گویند.
  • تمرینات تحمل وزن بر بروی چند مفصل (به‌عنوان‌مثال، پرس پای نشسته). به این تمرینات ورزش‌های" زنجیره حرکتی بسته" می‌گویند.

تمرینات حرکتی زنجیره بسته، فشار و استرس کمتری بر مفصل پاتلوفمورال وارد می‌کنند و معمولاً قبل از شروع تمرینات حرکتی زنجیره باز، برای بهبود شرایط بیمار مورداستفاده قرار می‌گیرند.

در برنامه کلی باز توانی زانو می‌توان از تمرینات خانگی نیز کمک گرفت، ازجمله:

  • تمرینات کششی
  • تمرینات افزایش‌دهنده چابکی
  • تمرینات افزایش‌دهنده تعادل
  • تمرینات تقویتی

 تمرینات مربوط به عضلات چهار سر ران

  • پرس پا

  • کشش پا

  • حرکت اسکات

تمرینات مربوط به عضله همسترینگ

  • خم کردن عضله همسترینگ

  • تمرین ساق پا

  • بلند کردن ساق پا