خشکی،سفتی وبی حرکتی مفصل زانو :علت و درمان

مفصل زانو یکی از مفاصل بزرگ است كه در طول انجام بسیاری از فعالیت‌ها وزن زيادي را تحمل مي‌كند و مستعد جراحات و بیماری‌ها است. مشکلات زانو به شیوه‌های مختلف بروز مي‌كنند؛ خشكي و بی حرکتی زانو یکي از مشكلاتي است که باید به‌طور صحیح مورد ارزیابی قرار گيرد.

خشکی زانو


خشکی زانو به حالتی گفته می‌شود که حرکت دادن زانو برای شخص مشکل است و محدوده‌ی حرکتی زانوی او محدود شده است. خشکی، بی‌حرکتی و سفتی زانو معمولا نشان‌دهنده‌ی وجود یک مشکل ساختاری است که موجب اختلال در حرکت زانو می‌شود. این مشکل می‌تواند بر اثر آسیب‌دیدگی یا التهاب زانو بدون آسیب‌دیدگی یا صدمات باشد. همچنین بسیار مهم است که به خاطر داشته باشید که ماهیچه‌های پا موجب حرکت زانو می‌شوند و بنابراین مشکلات مربوط به عضلات نیز می‌تواند دامنه‌ی حرکتی زانو را محدود کند که در این موارد مشکل ناشی از ضعف عضلانی است و نه خشکی مفصل زانو.

علت و دلایل


از علت خشکی مفصل زانو می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

آسیب

اگر اخیرا زانوی تان دچار آسیب دیدگی شده است، مانند پیچ خوردگی، پارگی ACL (رباط متقاطع قدامی) ، شکستگی استخوان زانو یا هر آسیب دیدگی دیگر، ممکن است به خشکی زانو مبتلا باشید. برخی آسیب های زانو باعث تورم در ماهیچه ی زانو می شوند که خم و راست کردن زانو را مشکل می سازند.

 استفاده ی زیاد از زانو

اگر زانو درد دارید، ممکن است دچار التهاب تاندون باشید که معمولا در اثر استفاده ی زیاد از زانو پدید می آید. به طور معمول ورزشکاران و افرادی که تمایل به پرش زیاد دارند، از درد در ناحیه ی تاندون به خاطر استفاده ی زیاد از زانوی شان در طول ورزش های شدید مثل بسکتبال، دو و میدانی، فوتبال و ... رنج می برند.

 آرتروز

آرتروز فاکتور مشترک افرادی است که از خشکی زانو رنج می برند. در زیر انواع مختلف آرتروز و علایم آرتروز زانو توضیح داده شده است:

آرتریت روماتوئید

این عارضه ناتوان کننده ترین فرم آرتریت است و زمانی ایجاد می شود که پوشش بافت نرم مفصل ملتهب شود. آرتریت روماتوئید بیماری مزمنی است که معمولا شدت آن کم و زیاد می شود یعنی گاهی شدید است و گاهی هم اصلا دردی ندارد.

نقرس

با این که نقرس عموما انگشت شست پا را درگیر می کند، در مورد خشکی زانو نیز معمول است. نقرس زمانی ایجاد می شود که بلورهای اوریک اسید در مفصل زانو ساخته می شوند.

شبه نقرس

 این بیماری لزوما نقرس نیست. شبه نقرس هنگام حضور بلور های کلسیم در مفصل ایجاد می شود.

آرتریت سپتیک

وقتی زانو دچارعفونت، تورم و درد ظاهرا ثابت می شود و با تب همراه است، دراین زمان باید برای آرتریت سپتیک مورد بررسی قرار گیرد. مفصل به دلیل داشتن مجموعه ی پیچیده شامل استخوان ها، عضلات، غضروف و رباط ها، خشکی زانو می تواند نشانه ی ایجاد سایر وضعیت ها مثل شرایط  عروقی یا حتی تومور ها باشد. اگر به طور غیر طبیعی دچار خشکی زانو یا احساس ناراحتی هستید، سریعا نیاز به مراجعه به پزشک متخصص دارید.

علائم و نشانه‌های مرتبط با بیماری

از میان تمام افرادی که به علت خشکی و سفت شدن زانو به پزشک مراجعه می‌کنند، 93% آن‌ها زانودرد دارند و 59% از آن‌ها دارای تورم در زانو هستند و 26% از این افراد به عارضه خشکی یا سفتی عضلات مفصل لگن دچار می‌باشند. از علائم زانو میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

  • زانودرد
  • متورم شدن زانو
  • سفتی یا سختی عضلات مفصل لگن
  • لگن درد
  • خشکی یا سفت شدن مفصل قوزک پا
  • وزوز گوش
  • اسپاسم یا گرفتگی انگشتان پا
  • سستی پا
  • درد کشاله ران
  • وجود غده یا توده در زانو
  • ضعف عضلات زانو

راه ها و روش های درمان


مانند اغلب بیماری ها، برای درمان خشکی زانو به طور صحیح و کامل، مهم است که ابتدا علت آن تشخیص داده شود. همواره برای تشخیص صحیح مشکل خشکی زانو، به پزشک متخصص مراجعه کنید. در زیر برخی روش های درمانی برای خشکی ، سفتی زانو آمده است:

در مواردی که مفصل زانو دچار آسیب یا جراحت شده است، در مرحله ی اول، درمان شامل مصرف دارو، بستن بریس، فیزیوتراپی و برخی از درمان بی حسی زانو بطور خاص مثل تزریق اوزون و PRP می باشد.

در مورد خشکی زانو ناشی از ورم، پزشک شما ممکن است این ناحیه را تخلیه کند. برای مثال، پارگی رباط ACL باعث می شود مفصل زانو پر از خون شود. برای کاهش فشار این ناحیه، پزشک از یک سوزن برای تخلیه ی خون و مایع اضافی در این محل استفاده می کند. این کار ورم را به حداقل می رساند و همچنین باعث درمان خشکی زانو می‌شود.

فیزیوتراپی نیز ممکن است در مورد خشکی زانو و برای درمان آرتروز زانو توصیه شود. فیزیوتراپ با شما کار خواهد کرد تا دامنه ی حرکتی زانویتان را افزایش داده و تمرینات ورزشی را برای کاهش التهاب، به شما توصیه خواهد کرد. ورزش به کشش عضلات کمک می کند و نواحی اطراف مفصل را برای درمان آرتریت روماتوئید زانو تقویت می کند.

در مواردی که وزن بالا ممکن است در خشکی زانو نقش داشته باشد، ممکن است تغذیه ی صحیح و کاهش وزن نیز به شما توصیه شود. در مورد بیماری نقرس، تغییر در رژیم غذایی می تواند به کاهش تجمع اوریک اسید در بدن کمک کند.

حرکات کششی برای رفع خشکی زانو

کشش عضلات، موجب افزایش انعطاف پذیری می شوند و از خشکی و جراحت عضلات جلوگیری می کنند.

بالا آوردن پای کشیده

این حرکت را در حالت خوابیده به پشت و در حالی که پای راست کشیده است و پای چپ از محل زانو خم شده است و کف پا بر روی زمین قرار دارد، شروع کنید. به آرامی پای راست را با انقباض عضلات ران، حدود 30 سانتی متر از روی زمین بالا بیاورید. به مدت 3 تا 5 ثانیه در این حالت بمانید. سپس به آرامی پا را پایین بیاورید و دوباره این حرکت را تکرار کنید. سپس همین حرکت را با پای چپ انجام دهید، در حالی که پای راست خمیده است.

کشش عضلات چهارسر ران

بایستید و برای حفظ تعادل، یک دستتان را به یک صندلی یا دیوار بگیرید. یک پایتان را بالا بیاورید، مچ پا را با دست بگیرید و پاشنه ی پا به سمت باسن بیاورید. به مدت 30 ثانیه در این حالت بمانید. باید در عضلات چهار سر در جلوی ران احساس کشش کنید. زانوهایتان را در کنار هم نگه دارید. زمانی که در عضلات ران احساس کشیدگی کردید، کشش را متوقف کنید. این حرکت را با پای دیگر تکرار کنید.

اسکات دیوار

بایستید و پشتتان را به دیوار تکیه دهید. پاها را به عرض شانه باز کنید. زانوها را خم کرده و به آرامی بدنتان را پایین بیاورید. پشتتان باید همچنان به دیوار تکیه داشته باشد. زمانی که زانوهایتان تا زاویه ی 30 درجه خم شد، تا 5 یا 10 شماره بشمارید و سپس به آرامی خودتان را تا محل شروع بالا بکشید. چنانچه هنگام این حرکت دچار درد زانو می شوید، آن را متوقف کنید.

برای رفع خشکی زانو بر روی زمین بنشینید، به نحوی که پشتتان راست باشد. پایتان را در جلوی خود، صاف و در حالت استراحت قرار دهید. کف دستانتان را بر روی زمین قرار داده و به سمت مچ پایتان حرکت دهید. به مدت 30 ثانیه در این حالت بمانید. باید در عضلات همسترینگ خود در طول پشت ران ها و نیز پشت زانوها احساس کشیدگی کنید. زمانی که در عضلات خود احساس کشش کردید، حرکت دست را متوقف کنید. از خم شدن کمر و یا قفل کردن زانوها خودداری کنید.